تشکیل یخ برروی بدنه هواپیما

مشکلات و خطرات ناشی از تشکیل یخ بر روی هواپیما طی سالهای متمادی موضوع جالبی برای مطالعه بوده است. این مطالعات یخ زدگی موتور و همچنین بدنه هواپیما را در بر می‌گرفت. فاکتورهای هواشناسی و آئرودینامیکی مختلفی باعث تولید یخ می شوند. یخ در اثر انجماد قطره های آب ابر سرد هواپیما تشکیل شده و همچنین در فرآیند رسوب گذاری (نهشت) که طی آن بخار آب به کریستال های یخی تبدیل می‌شود نیز ایجاد می‌گردد. یخ زدگی هنگام پرواز در ابر ، در بارش یخزن و یا در هوای صاف می‌تواند رخ دهد. این عمل تحت شرایط خاص در فضای باز بر روی هواپیمای پارک شده روی زمین نیز اتفاق می‌افتد. خطرات ناشی از تشکیل یخ روی بدنه هواپیما از افزایش وزن و از تغییر خواص آئرودینامیکی هواپیمای در پرواز سرچشمه می‌گیرد. یخ زدگی موتور به کاهش توان آن منتهی می‌شود. در شرایط مختلف عوارضی مانند کاهش دید از طریق پنجره جلو ، تداخل رادیویی یا خطاهای ادواتی نیز بروز می‌کنند. انواع گوناگون تشکیل یخ روی هواپیما کاملا قابل تشخیص نیستند. انواع ترکیبی آن و گاهی تشکیل همزمان انواع مختلف یخ زدگی بر روی دو قسمت مختلف هواپیما مشاهده می‌گردد. پنج نوع اصلی آنها عبارتند از:

تشکیل یخ برروی بدنه هواپیما - خرید آنلاین بلیط هواپیما

شبنم یخی Hoar Frost

این تنها نوع یخ زدگی روی بدنه هواپیما در هوای صاف است. شبنم یخی در شرایط زیر می تواند ایجاد گردد:
الف) بروی هواپیمایی که روی زمین در فضای باند پارک شده است.
ب) بروی هواپیمای در حال پرواز
ج) در شب با آسمان صاف هنگامی که دمای هوا کمتر تز دمای نقطه شبنم باشد این نوع یخ بروی هواپیما پارک شده تشکیل می گردد
د) روی بدنه هواپیما که در سطوح فوقانی خیلی سرد حرکت می کند
اثرات شبنم یخی
الف) رسوب شدن آن روی آنتن ها با عث اختلال در سیستم مخابراتی هواپیما می شود.
ب) موقع پرواز و جدا شدن از سطح باند ایجاد مشکل می نماید.
ج) شیشه جلوی هواپیما را کدر می کند.

یخ کدر Rime Ice

هنگام برخورد قطرکهای فوق سرد با سطحی که دمای آن زیر صفر است تشکیل می شود.یخ های کدر بیشتر در مه های یخی تشکیل می گردد اکثرا بروی بالهای طولی و روی مفاصل هواپیما بصورت کریستال متخلخل و برنگ سفید است. چگالی آن کم و براحتی شکسته می شود.
خطرات ناشی از یخ کدر
الف) خواص آیرودینامیکی بالها را تغییر می دهد
ب) مدخل ورودی کاربراتور را مسدود می کند.

یخ شفاف Clear Ice

این نوع یخ با پوشش شفاف یا نیمه شفاف با سطحی صاف و صیقلی ظاهر می شود و از این رو به آن یخ شفاف می گویند. از خطرناکترین نوع یخ زدگی هواپیما محسوب می گردد. در ابتدا ،سطح آنها روی بالها هموار است.ولی با افزایش مقدار آن بصورت ناهموار ظاهر می شود. آنها بسختی کنده می شوند و براحتی نمی شکنند. مهمترین خطری که یخ شفاف برای هواپیما ایجاد می کند خطر آیرو دینامیکی است که همواره موجب افزایش وزن می شود و اگر توزیع آنها روی بدنه و بالها ناهمگون باشد باعث لرزش می گردد.

یخ باران Rain Ice

این نوع یخ زدگی مشابه یخ شفاف است ،خطرات ناشی از تغییر شکل آیرودینامیکی هواپیما در این نوع یخ زدگی عمده می باشد. اکثرا در جلوی جبهه گرم و پشت جبهه سرد مشاهده می شود. اکثر اوقات با توده های هوای سرد همراه است.

برف آبدار Pack Snow

برف خشک به هواپیما نمی چسبد با این حال اگر آب فوق سرد وجود داشته باشد هنگام برخورد آن با هواپیما منجمد شده و یخ زدگی رخ می دهد.

تشکیل یخ برروی بدنه هواپیما - خرید آنلاین بلیط هواپیما

تجهیزات ضد یخ یا یخ زدایی بدنه هواپیما معمولا شامل انواع زیر می‌باشد: 
حرارتی 
هوای گرم موتور بسوی سطحی که باید در مقابل یخ محافظت شود هدایت می‌گردد. سطح بصورت الکتریکی نیز می‌تواند گرم شود.
شیمیائی 
الکل یا سایر مایعات ضد یخ روی سطح پاشیده می‌شود. گاهی از روغن یا گریس ضد یخ نیز استفاده می‌گردد. 
مکانیکی
یک روکش لاستیکی قابل ارتجاع روی لبه‌های جلوئی و سطوح دیگر نصب می‌شود. از انقباض و انبساط متناوب برای شکستن یخ در صورت لزوم استفاده می‌گردد. در حالت گرمایش مصنوعی هدف کاهش دمای آستانه یخ زدن در ابرهای مخلوط و فوق سرد است، این تکنیک عموما موفق است. به هر حال در مورد ابرهای یخی باید توجه بیشتری مبذول شود. گرم کردن بلورهای یخ موجب ذوب آنها می‌گردد. بنابراین توصیه می‌شود که در ابرهای یخی از گرمایش اجتناب شود، مگر آنکه یخزدگی قبلا شروع شده باشد. 

تشکیل یخ برروی بدنه هواپیما - خرید آنلاین بلیط هواپیما

پیش بینی شرایط یخ زدگی 

خطر یخزدگی باید آخرین مؤلفه‌ای باشد که مورد پیش بینی قرار می‌گیرد. ابتدا باید پیش بینیهای مربوط به شرایط ابر ، باد ، دما و تلاطم تکمیل گردد. سپس می‌توان حالت فیزیکی ابرها و ماهیت بارشها را تعیین نمود. خطر بروز یخزدگی بدنه هواپیماهای جدید متوجه حضور آب فوق سرد در جو می‌باشد. قطرکهای فوق سرد با صعود هوا به دماهای زیر صفر درجه سانتیگراد تولید می‌شوند. بنابراین فاکتروهای زیر باید بررسی شوند:
•   دما
•   فشار اولیه بخار آب در هوای صعود کننده
•   میزان صعود هوا
•   بازده ارتفاعی که در آن هوا سعود کرده است.
چک های ایمنی قبل از پرواز چک های اولیه قبل از پرواز از اهمیت بالایی برخوردار میباشد"سطوح بالها مخصوصا لبه ی حمله آنها که نقش مهمی در تولید برا دارند بسیار مهم می باشد. امکان تشخیص یخ با چشم نیز وجود دارد اما اگر این امکان وجود داشته باشد خلبان باید انگشت خود را بر روی لبه ی حمله ی بالها بکشد و در صورت احساس وجود یخ اقدامات لازم را انجام دهند. همچنین مراجع هوانوردی چشم ها و دستها را بهترین ابزار برای تشخیص یخ اعلام کرده اند. البته درج این موضوع خالی از لطف نیست که هر شرکت هواپیمایی به شیوه ی خاص خود بدین امر میپردازد.


هواپیمایی آسمان
هواپیمایی تابان
هواپیمایی آتا
هواپیمایی معراج
هواپیمایی ایران ایر
هواپیمایی کاسپین
هواپیمایی نفت
هواپیمایی قشم
هواپیمایی ایران ایرتور
هواپیمایی ماهان
هواپیمایی کیش ایر
هواپیمایی زاگرس