سیستم مراقبت و کنترل پرواز هواپیما

اطلاعات بسیاری از ما از سیستم مراقبت پرواز در حد همان برج سخنگوی کارتون جیمبو است. پس برای شناخت بهتر و بیشتر ، خواندن ادامه این مطلب خالی از لطف نیست. برای انجام درست صفر تا صد یک پرواز حدودا 220 نفر دخیل هستند، اما از این تعداد فقط خلبان و مهمانداران به چشم می آیند. از این 220 نفر تعدادی وظیفه مراقبت پرواز را به عهده دارند، وظیفه ای پراسترس با مسئولیتهای سنگین.مراقبت پرواز به سه زیرمجموعه تخصصی عمده تقسیم بندی میشود: 
1- واحد برج مراقبت
2- واحد کنترل مسیر پرواز
3- واحد کنترل تقرب
برج مراقبت اطاقی است که در یک منطقه مرتفع و مشرف به باندهای پرواز در فرودگاه واقع شده و دور تا دور آن پنجره هایی تعبیه شده است و کلیه امور مربوط به ترافیک هوایی و رفت و آمد هواپیماها یا هلی کوپترها از این برج کنترل میگردد. افرادی که در این برج خدمت میکنند عبارتند از: متخصصین پرتجربه و کاربلد در امور ارتباطات و کنترل فرودگاه، مهندسین پرواز، مهندسین مکانیک هواپیما و گاهی خلبانان قدیمی. در یک کلام میتوان گفت که نشست و برخاست
هواپیما در فرودگاه با اجازه برج مراقبت صورت میگیرد. مرکز کنترل مسیر پرواز ترافیک موجود در مسیر بین پایانه های اصلی را کنترل میکند و نیز مسئول هماهنگی بین واحدهای مراقبت پرواز تمام فرودگاههای کشور را به عهده دارد یعنی تمام وسایل پرنده قبل از پرواز باید از این مرکز مجوز بگیرند. هماهنگ و مرتب کردن هواپیماهای ورودی برای نشستن و توزیع هواپیماهای خروجی و ارجاع کنترل آنها به واحدهای کنترل مسیر پرواز توسط واحد کنترل تقرب انجام میپذیرد.

به صورت جزئی تر مراقبت پرواز سرویسها و خدماتی ارائه میکند که این سرویسها در دسته-بندی زیر جای میگیرند:
1 سرویس کنترل ترافیک هوایی
2 سرویس کنترل منطقه ای
3 سرویس تقرب
4 سرویس کنترل فرودگاهی(برج)
5 سرویس اطلاعات پروازی
6 سرویس هشدار
که عموما تمام این سرویسها به نام مرکز کنترل شناخته میشوند.
انجام تمام این سرویسها به منظور رسیدن به اهداف خاصی میباشد که به شرح زیر هستند: جلوگیری از برخورد هواپیماها با یکدیگر و با سایر موانع در فضای کنترل شده، ایجاد نظم در جریان پروازها، ارائه اطلاعات مفید و لازم در جهت ایمنی پروازها و کمک به هواپیمایی که در وضعیت اضطراری قرار دارد. مراکز یا سرویسهای کنترل عموما ترافیک هوایی را به کمک رادارهای دوربرد کنترل میکنند و در نقاطی که دسترسی به رادار وجود ندارد، کنترل و ایجاد جدایی بین هواپیماها برای جلوگیری از برخورد، با روش پیچیده سنتی کنترل بدون رادار صورت میگیرد. نامگذاری خطوط هوایی مسافری با استفاده از علائم (نام رادیویی) که شامل چهار عدد میباشد شرط لازم برای ایمنی پروازها و ایجاد جدایی کافی  بین هواپیماها میباشد.
سیستم مراقبت پرواز همواره از فن آوری های قابل توجهی استفاده میکند، مثل سیستم های رادار اولیه و ثانویه، سیستم های نمایشگر عملیات پروازی، وسیله هشدار خطر تصادف، سیستم اعلام خطر کاهش ارتفاع امن، سیستم هماهنگ کننده و سیستم اعلام خطر ورود به مناطق ممنوعه. بنابراین متخصص مراقبت پرواز فردی است دقیق، هوشیار و دارای سلامت کامل جسم همچنین این افراد باید توانایی تصمیم گیری و حل مسأله به موقع و سریع و مدیریت بحران را داشته باشند. متأسفانه در ایران این افراد از حقوق کمتری نسبت به اروپا و کشورهای مجاور برخوردارند ونسبت به حساسیت و اهمیت کاری که انجام میدهند رسیدگی به آنها در جایگاه مناسبی قرار ندارد ، خرید بلیط هواپیما .


هواپیمایی آسمان
هواپیمایی تابان
هواپیمایی آتا
هواپیمایی معراج
هواپیمایی ایران ایر
هواپیمایی کاسپین
هواپیمایی نفت
هواپیمایی قشم
هواپیمایی ایران ایرتور
هواپیمایی ماهان
هواپیمایی کیش ایر
هواپیمایی زاگرس