بازشدن درهای هواپیما در حین پرواز

یکی از کابوس های بسیاری از مسافران در طول پرواز، تصور باز شدن درهای هواپیما  یا کنده شدن تکه ای از هواپیما است. ممکن است یک مسافر در حالتی غیر عادی بر اثر یک حادثه عصبی شده و کنترل رفتار خود را از دست داده و با یک ضربه شدید قصد باز کردن در هواپیما را داشته باشد و همه چیز به داخل آسمان مکیده می شود. البته چندی پیش این کابوس تا حدی رنگ واقعیت به خود گرفت زیرا یک مسافر خانم در یکی از پرواز های خطوط هوایی جت استار که بین شهرهای سیدنی و آوالون انجام می شد، تلاش کرد تا در هواپیما را باز کند. خوشبختانه خدمه هواپیما موفق شدند جلوی وی را گرفته و این مسافر پس از فرود هواپیما توسط پلیس بازداشت شد. 

بازشدن  درهای  هواپیما  در حین  پرواز - خرید آنلاین بلیط هواپیما - باز بودن در هواپیما

اما نکته ای که اینجا مطرح است این است که آیا اصلا این موضوع جای نگرانی دارد؟ اگر این مسافر موفق به بازکردن در می شد، چه اتفاقی رخ می‌داد؟ آیا اگر کسی در یک هواپیمای بزرگ را در حال پرواز و در ارتفاع زیاد باز کند،چه اتفاقی می‌افتد؟ در این حالت احتمالا فشار هوای داخل کابین به یکباره افت کرده و هرج و مرج حاکم می‌شود. حتی اگر فشار هوای داخل کابین هواپیما به صورت آهسته نیز کاهش پیدا کند این موضوع می‌تواند خطرناک و کشنده باشد. البته اختلال در فشار هوای داخل کابین به طور میانگین ۴۰ یا ۵۰ بار در طول یکسال گزارش می‌شود. در سال ۲۰۰۵ میلادی یک هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ خطوط هوائی هلیوس سقوط کرده و ۱۲۱ مسافر و خدمه آن کشته شدند. این سانحه که به عنوان مرگبارترین رویداد تاریخ هوانوردی در کشور یونان محسوب می شود به دلیل کاهش تدریجی فشار هوای داخل کابین رخ داد. فقدان اکسیژن در ارتفاع ۳۰ هزار پایی سبب از کار افتادن و بیهوشی مسافران و خدمه شده و هواپیما در حالت اتوماتیک آنقدر به مسیر خود ادامه داد تا سوخت آن تمام شده و سقوط کند. وقتی داریم در مورد هواپیماهای تجاری صحبت می‌کنیم، در مورد محیط‌های تحت فشاری حرف می‌زنیم که فشار داخلی آنها بسیار بیشتر از محیط اطراف است. این فشار داخلی به بدنه و درهای خروج اضطراری که باید به سمت داخل کشیده شوند، وارد می‌شود و اجازه نمی‌دهد باز کردن درهای خروج اضطراری به این سادگی‌ها باشد. 

بازشدن  درهای  هواپیما  در حین  پرواز - خرید آنلاین بلیط هواپیما - در هواپیما

در این شرایط معمولا ماسک های اکسیژن تعبیه شده در هواپیما که دست کم برای چند دقیقه توانایی تامین اکسیژن را دارند باید از سقف هواپیما آویزان شده و در دسترس مسافران قرار گیرد. کاهش سطح اکسیژن در خون علائمی مانند بی حالی، تاری دید، عدم هوشیاری و سرانجام مرگ را در پی دارد. در این شرایط و در صورت افت فشار داخلی کابین و کاهش اکسیژن، خلبان و خدمه کابین باید از ماسک های اکسیژن استفاده کرده و به سرعت ارتفاع هواپیما را به ارتفاع زیر ۱۰ هزار پا کاهش دهند.

بازشدن  درهای  هواپیما  در حین  پرواز - خرید آنلاین بلیط هواپیما - ماسک اکسیژن هواپیما

در صورت باز شدن ناگهانی در هواپیما در حال حرکت، فشار داخل کابین به سرعت پایین آمده و قطعا همه کسانی که در نزدیکی در باز شده قرار دارند، به سمت بیرون مکیده و از هواپیما به بیرون پرتاب خواهند شد. دمای هوای داخل کابین به سرعت پایین آمده و به حد یخ زدگی می‌رسد و حتی ممکن است در بدنه هواپیما شکاف ایجاد شده یا اینکه بخشی از بدنه به طور کلی جدا شود. در سال ۱۹۹۸میلادی یک هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ خطوط هوائی آلوها به همراه ۹۰ مسافر که به مقصد هونولولودر هاوائی و در ارتفاع ۲۴ هزار پایی حرکت می‌کرد، بر اثر جدا شدن بخشی از سقف دچار سانحه شد. بر اثر شدت کاهش فشار هوای داخلی کابین، حفره ایجاد شده بزرگتر شده و بخشی از سقف به طور کامل کنده شد و حتی یکی از خدمه که ۵۷ سال سن داشت توسط جریان هوا به بیرون هواپیما پرتاب شد. خوشبختانه بقیه مسافرین کمربندهای ایمنی خود را بسته بودند و خلبان توانست به سرعت ارتفاع را کم کرده و تنها سیزده دقیقه بعد به سلامت فرود آمده و به این ترتیب تلفات جانی این حادثه بیشتر نشد  تا کنون ده ها مورد از حوادث مشابه که منجر به کاهش شدید و ناگهانی فشار داخلی هواپیما شده است، گزارش و متاسفانه اکثر این حوادث پایان و فرجام خوشایندی نداشته‌اند. در اینجا باید یک خبر خوب به شما بدهیم، اگرچه کاهش ناگهانی فشار هوای داخل کابین هواپیما می‌تواند کشنده و خطرناک باشد اما این موضوع بر اثر باز شدن در هواپیما و اینکه یک مسافر هوس هوای تازه کرده است رخ نخواهد داد زیرا اصولا بازکردن در هواپیما در حال حرکت به هیچ عنوان امکان پذیر نیست.

بازشدن  درهای  هواپیما  در حین  پرواز - خرید آنلاین بلیط هواپیما - باز کردن در هواپیما در حین پرواز

پاتریک اسمیت که یک خلبان با سابقه محسوب شده و نویسنده کتاب مشهور رازهای کابین هواپیما یا است، در این رابطه می‌گوید: دلیل این موضوع بسیار ساده است زیرا فشار هوای داخل کابین، این اجازه را نخواهد داد. درهای هواپیما شبیه در فاضلاب نیستند که به راحتی و هر زمانی قادر به باز شدن باشند. تقریبا در تمامی هواپیماهای مسافربری، درهای هواپیما به سمت داخل باز می‌شود و زمانی که فشار هوای داخل کابین بسیار بیشتر از فشار هوای بیرون است؛ امکان باز شدن آن وجود ندارد. به همین دلیل برخی دیگر از درهای هواپیماهایی که به بیرون باز می شوند نیز به گونه ای طراحی شده اند که باید ابتدا به داخل کشیده شده و سپس به بیرون هل داده شوند. به بیان ساده تر به طور عادی و در حین پرواز، فشاری برابر با هشت پوند بر هر اینج مربع وارد شده و در مجموع روی هر فوت مربع از در هواپیما هزار و صد پوند نیرو (برابر با ۴۹۸ کیلوگرم) فشار هوای داخلی کابین وارد می شود که تامین این میزان از قدرت توسط انسان غیرممکن است. اما این موضوع درباره زمانی که ارتفاع هواپیما کمتر بوده و فشار داخلی کابین نیز متعاقبا کاهش پیدا کرده چگونه خواهد بود؟ پاتریک اسمیت در این باره می‌گوید، حتی در ارتفاعات پایین و شرایط فشار داخلی کمتر هواپیما نیز فشار ایجاد شده روی درهای هواپیما برابر با دو پوند بر اینچ مربع است که غلبه بر این میزان فشار نیز برای هیچ انسانی حتی اگر تا سرحد مرگ خشمگین باشد ممکن نخواهد بود. از سوی دیگر درهای هواپیما با تعداد زیادی از قفل های ایمنی الکتریکی و مکانیکی مهار و کنترل می‌شوند به همین دلیل شما برای باز کردن در هواپیما در زمان حرکت به جک های هیدرولیک احتیاج داشته و قطعا به شما اجازه آوردن این وسیله به داخل کابین داده نخواهد شد. البته در تاریخ هوانوردی یکبار این اتفاق افتاده است و یک مسافر به نام دن کوپر در سال ۱۹۷۱ اقدام به ربودن یک بوئینگ ۷۲۷ کرده و درخواست ۲۰۰ هزار دلار پول می‌کند. وی پس از دریافت این میزان پول، موفق به بازکردن در جلویی هواپیما شده و با چتر نجات به بیرون می‌پرد. هیچ کس از سرنوشت وی اطلاعی نداشته و مشخص نیست پس از این رویداد چه بر سر وی آمده است ، خرید آنلاین بلیط هواپیما .

بازشدن  درهای  هواپیما  در حین  پرواز - خرید آنلاین بلیط هواپیما - پریدن از هواپیما

البته لازم به ذکر است که پیش از این کار، وی به خلبان دستور داده بود تا فشار داخل هواپیما را کاهش دهد. این موضوع سبب شد تا از همان زمان در طراحی هواپیماها تجدید نظر شده و در طراحی های نسل های بعدی هواپیما به گونه ای عمل شد که دیگر در هیچ هواپیمایی در حال حرکت قادر به باز شدن نخواهد بود. ممکن است در ذهنتان این سوال پیش بیاید که با توجه به توضیحات فوق، چگونه چتربازان و افراد نظامی به راحتی درهای هواپیما را در حال حرکت باز کرده و به بیرون می پرند. پاسخ بسیار ساده است زیرا این هواپیماها فاقد سیستم کنترل فشار داخلی بوده و با هواپیماهای مسافربری تفاوت دارند. از جمله حوادث دیگری که در اثر کاهش فشار در کابین رخ داده است می توان به هواپیماهای کامت اشاره کرد که توسط یک شرکت انگلیسی در دهه 1950/1330 طراحی شدند و 3 نمونه کاهش فشار در آنها گزارش شد که در دو مورد به کشته شدن سرنشینان منجر شد. پنجره‌ها در این هواپیماها به شکل مستطیل طراحی شده بود و زوایا در برابر فشار کمترین مقاومت را داشتند. به همین دلیل است که امروزه دیگر از پنجره‌های مستطیل‌شکل در هواپیماها خبری نیست.

بازشدن  درهای  هواپیما  در حین  پرواز - خرید آنلاین بلیط هواپیما - گرد بودن پنجره هواپیما

روی سطح زمین شرایط متفاوت بوده و  باز کردن در امکان پذیر است. اسمیت در این باره می‌گوید: در هنگام توقف هواپیما روی زمین و هنگام خروج مسافران شرایط فرق داشته و درها به راحتی باز می شوند زیرا در این شرایط علاوه بر مساوی بودن فشار هوای داخل و خارج کابین؛ قفل های امنیتی نیز باز شده و درها گشوده می‌شوند. احتمالا در هنگام نشستن هواپیما روی زمین عبارت "doors to manual" را از خدمه شنیده‌اید که به معنی قرار دادن درها روی حالت تنظیم دستی و غیر اتوماتیک است. به همین دلیل است که شما شاهد بازکردن درهای هواپیما به سادگی توسط خدمه هستید می بینید که درها به راحتی روی لولای خود سر خورده و باز می شوند. البته قدرت این سر خوردن درها روی محور خود به حدی است که به راحتی در صورت برخورد با هر فرد ، می تواند موجب کشته شدن وی شود. نکته ی دیگری که باید مد نظر قرار داد سرعت هواپیما در حین باز شدن یا جدا شدن قسمتی از هواپیما هست که بیشتر در هواپیما های جنگنده قوت می گیرد. سرعت در جنگنده‌ها بسیار تعیین‌کننده است. با سرعتی بالای 300 گره (556 کیلومتر بر ساعت یا 154.3 متر بر ثانیه) احتمالا دچار کبودی و شکستگی استخوان خواهید شد. بالای 450 گره (833 کیلومتر بر ساعت یا 231.5 متر بر ثانیه) سرعت ممکن است هر دو شانه فرد را بشکند یا بدتر از آن او را به کشتن بدهد. سرعت‌های بالا می‌تواند آسیب‌های جدی به خلبانان جنگنده‌ها وارد کند. اگر یکی از مسافران بخواهد این در را باز کند باید بتواند بر فشاری معادل 41.4 کیلوپاسکال (تقریبا 40% فشار هوا در سطح دریا) که دارد به سطحی قابل‌توجه وارد می‌شود، غلبه کند. به عبارت دیگر باید آنقدر قدرت داشته باشد که بتواند وزنه‌ای نیم‌تنی را به سمت خود حرکت بدهد.  چیزی که حتی قوی ترین مرد روی کره ی زمین هم قادر به انجام آن نمی باشد. پس نگرانی در این باره بی فایده است.


هواپیمایی آسمان
هواپیمایی تابان
هواپیمایی آتا
هواپیمایی معراج
هواپیمایی ایران ایر
هواپیمایی کاسپین
هواپیمایی نفت
هواپیمایی قشم
هواپیمایی ایران ایرتور
هواپیمایی ماهان
هواپیمایی کیش ایر
هواپیمایی زاگرس