فرود اضطراری(emergency landing)

شنیدن کلمه اضطراری معمولا باعث ایجاد استرس و تصور یک موقعیت پرتنش میشود.حال اگر کلمه فرود هم چاشنی اضطراری شود و عبارت فرود اضطراری را بشنویم دیگر شکی باقی نمیماند که حتما یک جای کار میلنگد و مشکلی به وجود آمده است. اما نباید از فرود اضطراری ترسید زیرا این کار برای جلوگیری از ایجاد یک موقعیت خطرناکتر و پیشگیری از بروز فاجعه انجام میشود. اگر خلبان کاربلد باشد ، فرود اضطراری راه گریزی است که مانع از وقوع اتفاق بدتری میشود. بیایید کمی جزئی تر به این موضوع بپردازیم. به طور کلی فرود اضطراری فرودی است که یک هواگرد در واکنش به وقوع یک وضعیت بحرانی انجام میدهد. وضعیت بحرانی ای که ممکن است بر اثر نقص فنی و از نوعی باشد که کارکرد نرمال هواگرد را در معرض خطر قرار دهد و یا به دلیل به وجود آمدن فوریتهای پزشکی و درمانی برای افراد داخل هواگرد میباشد. در چنین مواردی است که خلبان و خدمه پرواز میکوشند در نزدیکترین مکان ممکن هواگرد را فرود بیاورند. موارد تحت عنوان نقص فنی مواردی نظیر خاموش شدن موتور وسیله، قطع برق هواپیما، آتش سوزی در قسمتهای مختلف، باز نشدن چرخها و ارابه فرود و یا شکستنشان است که خلبان را ناگزیر به فرود اضطراری میکند.
یکی دیگر از دلایل این نوع فرود این است که شرایط نزدیک شدن به فرودگاه مقصد به خاطر بهم ریختن اوضاع آب و هوا و کاهش دید کافی، برای خلبان محیا نباشد. در واقع فرود اضطراری یک عمل خارج از برنامه پرواز میباشد، هرچند که قبل از پرواز پیش بینی هایی مثل تعیین میزان بنزین برای این عمل و حتی مشخص کردن فرودگاه یدکی نزدیک در مسیر پرواز هم صورت میگیرد. فرودهای اضطراری به چهار دسته کلی تقسیم میشوند که به ترتیب هر یک از آنها را شرح میدهیم: 

حالت اول فرود اضطراری اجباری است. این حالت مربوط به زمانی است که مشکلاتی مثل نقص فنی، در خطر بودن سلامتی افراد حاضر در هواپیما و شرایط آب و هوایی بد رخ میدهد. در این حالت هیچ پروسه ی بجز فرود در اولویت نیست حتی اگر شرایط برای ادامه پرواز هم محیا باشد و تشخیص این حالت فقط به عهده خلبان است.

حالت دوم، فرود اضطراری احتیاطی است و زمانی پیش می آید که اطلاعات محدودی نسبت به فرودگاه مقصد در دسترس باشد و یا تغییرات پیش بینی نشده در طول پرواز رخ دهد و یا اینکه موقعیت غیرعادی ایجاد شود که باز هم خلبان تصمیم گیرنده نهایی خواهد بود و گاهی این فرود به ناچار در فرودگاه مبدأ انجام میشود.

حالت سوم فرود اضطراری به علت اسیب دیدگی هواپیماست، یعنی وقتی آسیبی به بدنه هواپیما یا قسمتهای مهم آن مثل موتور، سیستم هیدرولیک و یا آلات فرود در حین پرواز وارد میشود، خلبان باید در مناسبترین نقطه که باعث کمترین آسیب شود فرود آید. این نوع فرود اضطراری خطرناکترین حالت به زمین آمدن هواپیماست اما به هر حال نسبت به ادامه پرواز اولویت دارد و چنانکه گفتیم برای جلوگیری از رخ دادن حادثه ای وحشتناکتر انجام میشود.

آخرین حالت هم فرود اضطراری روی آب میباشد. زمانی این حالت ایجاد میشود که خلبان مجبور به فرود است ولی هیچ گونه خشکی ای در مسیر پرواز او وجود ندارد لذا باید هواپیما را روی آب بنشاند.

از معروفترین فرودهای اضطراری رخ داده در دنیا  Gimli Glider در کانادا است که در حین پرواز با کمبود سوخت مواجه شد  و خلبان توانست با حفظ سلامتی تمام افراد هواپیما را بنشاند.این موارد در سراسر دنیا بسیار زیاد است و وقتی چنین حالتی به وجود می آید تنها حفظ خونسردی و دلسپاری به معبود کارهایی است که از سرنشینان بر می آید. البته لازم به ذکر است که مسافران باید چند نکته را در چنین موقعیتی رعایت کنند.  در جای خود بنشینند و کمربند ایمنی را ببندند، کودکان را نزدیک خود نگه دارند، در وضعیت صحیح قرار بگیرند یعنی سرشان را بین پاهای خود قرار دهند تا صدمات احتمالی کاهش یابد، اگرکفش پاشنه بلند به پا دارند و یا وسایل دست و پا گیر برای خروج دارند در بیاورند، همکاری کردن با خدمه پرواز هم از ضروریات است که یکی از این همکاریها حفظ آرامش و نپرسیدن سؤالهای بیجا میباشد، هنگام خروج باید صبر داشته باشند چون بلند شدن و هل دادن افراد به سمت در کمکی نخواهد کرد. امیدواریم که چنین شرایطی هرگز به وقوع نپیوندد ولی بالا بردن آگاهی در اینگونه مسائل، خود راهی برای کاهش آسیب دیدگی در زمان وقوع میباشد.


هواپیمایی آسمان
هواپیمایی تابان
هواپیمایی آتا
هواپیمایی معراج
هواپیمایی ایران ایر
هواپیمایی کاسپین
هواپیمایی نفت
هواپیمایی قشم
هواپیمایی ایران ایرتور
هواپیمایی ماهان
هواپیمایی کیش ایر
هواپیمایی زاگرس