سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری یا ایکائو

ایکائو نامی نیست که روزمره آن را بشنوید ولی سخن از خطوط هوایی و هواپیما و پرواز که در میان باشد ناخودآگاه پای ایکائو هم به میدان باز میشود. ایکائو مخفف شده ی عبارت انگلیسی (International Civil Aviation Organization) است و به معنای سازمان بین المللی هوانوردی کشوری میباشد که در واقع یک نهاد تخصصی سازمان ملل متحد است و هدف اصلی و مأموریت آن هماهنگ سازی استانداردهای بین المللی پروازی و مدیریت خطوط هوایی در سطح جهان است. اما اینکه این سازمان با این هدف چگونه و توسط چه کسانی تأسیس شد تاریخچه جالبی دارد که توجهتان را بدان جلب میکنم. در سال 1919 و قبل از جنگ جهانی دوم در شهر پاریس افرادی از 33 کشور گرد هم جمع شدندو کنوانسیونی را برای تدوین قوانین و مقررات ناوبری هوایی به امضا رساندند. لذا کمیسیون بین المللی ناوبری هوایی (ایکان) تشکیل شد. 9 سال بعد کنوانسیون دیگری بنام هاوانا توسط نمایندگان 11 کشور به امضا رسید که تعداد نهادهای بین المللی هواپیمایی کشوری را به دو نهاد افزایش دادند. اما جنگ باعث زیان و مشکلاتی برای صنعت هواپیمایی کشوری شد ولی بعد از جنگ حیات و رونق مجددی یافت. زیرا هواپیماها وسایل مناسبی برای جابجایی بارها و مسافران در کوتاهترین زمان ممکن بودند. از طرفی در آن زمان تمایل کشورها مبنی بر ارائه خدمات هواپیمایی به صورت تجاری کاملا احساس میشد لذا بحثهایی جدی برای تجاری سازی این صنعت آغاز شد. از مهمترین کنفرانسها، کنفرانس انگلیسی-آمریکایی کبک در کانادا بود. هدفشان این بود که یک نهاد بین المللی هوانوردی زیر نظر سازمان ملل متحد تشکیل شود تا قوانین هواپیمایی را تدوین کند و بر آن نظارت داشته باشد و از طرفی هم میخواستند قوانین را یکپارچه کنند.لذا در سال 1944 نمایندگان 55 کشور جهان در شهر شیکاگو دور هم جمع شدند و پیمان شیکاگو را منعقد کردند.

پیمانی در جهت توسعه هواپیمایی کشوری، ایمنتر شدن پروازها، گسترش همکاریهای بین-المللی و یکپارچه کردن استانداردها. به این ترتیب با موافقت و امضای نمایندگان، مهمترین نهد بین المللی صنعت هوانوردی بنیان نهاده شد و در نتیجه منجر به تولد ایکائو(ICAO) گردید. از آن پس ایکائو علاوه بر تأمین اهداف از پیش در نظر گرفته شده حفاظت از محیط زیست را هم سرمنشأ کار خود قرار داد. کشور ایران هم در سال 1327 یعنی 1948 میلادی به پیمان شیکاگو و در نتیجه به ایکائو پیوست. کشورهای زیادی عضو این سازمان هستند اما جالب است که نپرداختن حق عضویت در این سازمان مانند سازمان ملل میتواند موجب تعلیق حق رأی آن عضو شود، کشورهایی مثل لهستان، اردن و نیکاراگوئه مثالهایی از این قبیلند. قرارداد هواپیمایی بین المللی  هواپیماها را به دو گروه کشوری و دولتی تقسیم میکند. هواپیمایی که کارهای نظامی، گمرکی و انتظامی انجام میدهد دولتی است و هواپیماهایی که دولتی نباشند و پرواز بین المللی انجام دهند کشوری هستند.

تصمیم گیریهای اصلی در این سازمان توسط شورای ایکائو انجام میشود. منشور ایکائو از چندین مورد تشکیل شده است که آنها را نام میبریم:
- اطمینان از رشد منظم و ایمن هواپیمایی کشوری بین المللی در جهان
- تشویق صنعت و طراحی هواپیما برای مقاصد صلح جویانه 
- توسعه خطوط هوایی، فرودگاهها و تسهیلات هوانوردی
- پاسخ به نیاز مردم در حمل و نقل هوایی ایمن، منظم،کارا و باصرفه
- جلوگیری از تضییع اقتصادی ناشی از رقابت مضر
- حفظ حقوق دولتهای عضو و برقراری عدالت بین آنها
- از بین بردن تبعیض
- افزایش ایمنی
- ارتقاء عمومی همه ابعاد هوانوردی
- تعمیم و توسعه کلیه امور پشتیبانی

پیمان شیکاگو ضمیمه هایی هم دارد که همان مقررات بین المللی هواپیمایی کشوری هستند. قوانینی نظیر آموزش و امتحان برای صدور گواهینامه خلبانی، مهندسی پرواز، تعمیر و نگهداری هواپیما و... ، مقررات مربوط به خلبانان و کارکنان مراقبت پرواز، قوانین بین المللی در زمینه هواشناسی هواپیمایی، در زمینه تهیه و انتشار نقشه های هواپیمایی، واحدهای اندازه گیری مورد استفاده در هواپیمایی کشوری، نحوه کار شرکتهای هواپیمایی، ثبت  و نگهداری هواپیماها، تسهیلات مسافران، ساخت و نصب دستگاههای ارتباطی، مراقبت پرواز، پیشگیری سوانح، خصوصیات فرودگاهها، انتشار اطلاعات، جلوگیری از صدای ناهنجار هواپیماها، امنیت، بسته بندی و حمل بی خطر کالاها و در نهایت قوانین مربوط به مدیریت ایمنی. اهداف ایکائو در این سالها مواردی مثل سلامت و ایمنی پرواز، امنیت پرواز، حفظ محیط زیست، ارتقاء کارایی عملیات هواپیمایی کشوری، استمرار عملیات هواپیمایی کشوری، قانون و مقررات و تحکیم حاکمیت قانون بر هواپیمایی کشوری است. ایکائو هفتم دسامبر یعنی 17 آذر ماه را روز هواپیمایی کشوری نامگذاری کرده است، خرید آنلاین بلیط هواپیما.


هواپیمایی آسمان
هواپیمایی تابان
هواپیمایی آتا
هواپیمایی معراج
هواپیمایی ایران ایر
هواپیمایی کاسپین
هواپیمایی نفت
هواپیمایی قشم
هواپیمایی ایران ایرتور
هواپیمایی ماهان
هواپیمایی کیش ایر
هواپیمایی زاگرس