سیستم ترمز هواپیما

اکثر ما یا رانندگی بلدیم و یا دست کم آشنایی مختصری با اجزای داخل شاسی اتومبیل داریم. به خصوص سه پدال معروف زیر پای راننده بر هیچ کس پوشیده نیست، گاز، ترمز و کلاچ. کل فرآیند کم کردن سرعت و توقف اتومبیلها با همین پدال وسط کنترل میشود. حال هرچه اصطکاک لاستیکها با زمین در اثر بارش باران یا برف و موارد اینچنینی کمتر باشد، کنترل و متوقف کردن اتومبیل هم کار دشوارتری است. حال تصور کنید هواپیمای در حال پرواز که به هیچ وجه روی زمین نیست و برخوردی با آن ندارد را چگونه میتوان متوقف کردو کنترل پایین آوردن سرعتش را به دست گرفت. مسلما سیستمی فراتر از یک پدال ساده مورد نیاز است. سیستم ترمز هواپیما و بطور کلی مکانیسم پایین آوردن سرعت و توقف آن شامل قسمتهای مختلفی میشود که به تفصیل راجع¬به هر قسمت توضیحاتی را شرح میدهیم. در ابتدا این نکته را مد نظر داشته باشید که سرعت فرود برای هواپیماهای مسافربری حدود 250 کیلومتر در ساعت میباشد، لذا خلبان باید پس از فرود سرعت را به شدت کاهش دهد زیرا در غیر این صورت هواپیما از باند خارج میشود.
مکانیسمهای مورد استفاده برای ترمز عبارتند از: 

سیستم ترمز هواپیما - خرید بلیط هواپیما - دیده بان

اسپویلر (spoiler): صفحاتی هستند که بر روی بال هواپیما قرار دارند و با فعال شدن آنها جریان منظم هوا از سطح بال جدا میشود و منجر به واماندگی کنترل¬شده میگردد. اسپویلر همانطور که از نامش پیداست به معنای برهم¬ریزنده و خراب¬کننده است. نتیجه عمل اسپویلر، کاهش نیروی بالابرنده و در ادامه کاهش ارتفاع است. زیرا اولین کاری که خلبان باید برای فرود و کاهش سرعت انجام دهد کاهش نیروی بالابرنده است. فعالیت اسپویلرها باعث کاهش چشمگیر نیروی بالابرنده شده و در نتیجه تمام وزن هواپیما روی چرخها می¬افتد و این امر باعث چسبندگی بهتر لاستیکها به زمین و باقی¬ماندن هواپیما روی آن و تأثیر بهتر ترمزها میشود که به این روش ترمز هوایی میگویند.

سیستم ترمز هواپیما - خرید بلیط هواپیما - دیده بان

ترمزهای دیسکی (Disk breaks): هواپیما هم مشابه اتومبیل پدال ترمز دارد با این تفاوت که با فشار قسمت بالای پدال، ترمزهای دو سمت هواپیما فعال میشود و با فشار هر دو قسمت پدال، تمام ترمزها فعال میشوند. پس پدال ترمز هواپیما به سادگی اتومبیل نیست و ترمز هر بخش مستقل است. ترمزهای دیسکی بر دو نوع هستند: هیدرولیکی و بادی. این نوع ترمز پس از برخورد چرخها به باند استفاده میشود. این ترمز مستقیما روی چرخها تأثیر میگذارد.

نیروی رانش معکوس موتور (reverse thrust): این نوع ترمز  زمانی که هواپیما مینشیند و چرخها کاملا با زمین برخورد میکنند، برای ایجاد نیروی مقاومت هوا و برای کم کردن سرعت هواپیماهای جت استفاده میشود. در واقع ریورسر همان چیزی است که نیروی پیشران تولید شده توسط موتور که باعث پیش¬بردن هواپیما میشود را به عقب میراند. استفاده از این سیستم باعث صدای غرش موتور میشود. طبق استانداردهای ایمنی استفاده از این روش در کنار ساختمانهای فرودگاهی و یا هنگامی که خودروهای هندلینگ در کنار هواپیما میباشند، ممنوع است

سیستم ترمز هواپیما - خرید بلیط هواپیما - دیده بان

چتر ترمز (drogue parachutes): این سیستم غالبا در هواپیماهای نظامی و شاتلهای هوایی استفاده میشود. البته در مواردی، در هواپیماهای غیرنظامی هم کاربرد دارد. اساس این روش هم استفاده از چتر در پشت پرنده و باز کردن آن برای کاهش سرعت میباشد. در روشهای نوین و طراحی¬های جدید ترمز هواپیماها، بسیاری از اشکالات برطرف شده و کارایی افزوده شده است. در این روشهای جدید چرخ هواپیما و سیستم ترمز آن به صورت یکپارچه طراحی میشود بطوری که منطبق با ویژگی¬های هواپیما باشد. کارایی چرخ و ترمز آن با استفاده از طراحی کامپیوتری، مدلسازی پیچیده و روشهای شبیه¬سازی تحلیلی در مرحله طراحی به حد مطلوب میرسد.

نویسنده: عطیه اوجانی


هواپیمایی آسمان
هواپیمایی تابان
هواپیمایی آتا
هواپیمایی معراج
هواپیمایی ایران ایر
هواپیمایی کاسپین
هواپیمایی نفت
هواپیمایی قشم
هواپیمایی ایران ایرتور
هواپیمایی ماهان
هواپیمایی کیش ایر
هواپیمایی زاگرس