راهی جز آزاد‌سازی قيمت‌ها نداريم

مهرداد لاهوتی : موضوع آزادسازی نرخ بلیط هواپیما چند سالی است كه طبق قانون برنامه پنجم مطرح شده است. در حال حاضر وزارت راه و شهرسازی هیچ راهی جز آزادسازی قیمت‌ها ندارد. باید توجه داشت كه زیرساخت‌های آزادسازی نرخ بلیت هواپیما در كشور فراهم نیست. اگر هدف از آزادسازی، رقابت در ارتقای امكانات، خدمات ‌دهی مناسبت ‌تر، و... باشد، اقدام خیلی خوب است.
آزادسازی نرخ‌ها بدون فراهم كردن امكانات، خدمات و هواپیماهای جدید هیچ معنی ندارد. سن ناوگان هوایی ما بالاست و همه آن هم به خاطر اعمال تحریم‌ها علیه كشورمان نیست. بخشی از آن به خاطر آن است كه سرمایه داران سودی عایدشان نمی‌شود و به همین خاطر وارد این عرصه نمی‌شوند. ورود شركت‌های جدید هواپیمایی هم با این نگاه صورت می‌گیرد. به غیر از حمل و نقل هوایی باید توجه ویژه‌ای به حمل و نقل ریلی داشته باشیم. حمل و نقل ریلی یكی از موثر‌ترین وسایل در چند سال اخیر است كه با استقبال مردم هم رو به رو شده است. برخی كارشناسان معتقدند كه می‌توان بخش حمل و نقل را به بخش خصوصی واگذار كرد. نمی‌توان حمل و نقل را به بخش خصوصی واگذار كرد؛ زیرا در بخش خصوصی بر خلاف بخش دولتی یارانه به هزینه‌های حمل و نقل تعلق نمی‌گیرد و این بخش مجبور می‌شود هزینه‌های خود را از مردم تامین كند. دولت در بخش حمل و نقل باید به زمان دریافت بلیت كه می‌تواند در قیمت موثر باشد و كیفیت خدمات توجه زیادی داشته باشد. اگر زمان دریافت بلیت مشخص باشد هزینه خدمات ارائه شده محاسبه می‌شود و می‌توان برای آن برنامه ریزی كرد. به عنوان مثال فردی از دو ماه قبل بلیت تهیه كرده است و فردی دیگر از چند روز قبل بلیت می‌گیرد. هزینه ارائه خدمات برای شخصی كه از دو ماه قبل بیلت تهیه كرده است محاسبه می‌شود و بالطبع كیفیت خدمات برای او بهتر خواهد بود. در زمینه آزاد‌سازی قیمت‌ها نباید صرفا به افزایش قیمت توجه داشت بلكه امكان كاهش در هزینه‌های‌های تمام شده وجود دارد. آزادسازی قیمت‌ها به معنای افزایش قیمت نیست بلكه این كار باعث شفافیت در قیمت‌ها و اعلام نرخ آنها در مسیرهای مشخص می‌شود.
بعضی كارشناسان متنوع‌سازی و آزادسازی قیمت‌ها را فقط به منزله افزایش قیمت می‌دانند، در حالی كه آزاد‌سازی موضوع وحشتناكی نیست كه از آن بترسیم بلكه یك اصل اقتصادی پذیرفته شده در تمام دنیا است كه اجرای آن در تمام كشور‌ها پیامد‌های مثبتی داشته است. نرخ‌های تكلیفی بلیت مانع رشد و توسعه ناوگان هوایی و ریلی و ارتقای كیفیت خدمات می‌شود در حالی كه با پیاده‌ كردن آزادسازی نرخ بلیت، همراه با آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی، متوسط سن ناوگان هوایی و ریلی به تدریج كاهش می‌یابد و شاهد ارتقای كیفیت خدمات خواهیم بود. اگر بخش حمل و نقل با افزایش قیمت رو به رو بود باید كیفیت خدمات را بالا ببرد و اگر كیفیت خدمات را حفظ نكند بر روی مردم تاثیر منفی خواهد گذاشت. به طور كلی حمل و نقل باید به سمت رقابتی شدن پیش برود. رقابتی شدن بازار حمل و نقل حافظ منافع مصرف‌كنندگان است و از طرفی رقابت در بازار موجب كاهش قیمت و تامین منافع مصرف‌كننده می‌شود. در حوزه حمل و نقل ریلی باید روز به روز بر ناوگان این بخش اضافه كرد، چرا حمل و نقل ریلی یكی از پر رفت و آمد‌ترین بخش‌های حمل و نقل است و باید توجه جدی به این بخش شود. منتقدان هم باید به برنامه‌های بلندمدت وزارت راه و شهر‌سازی توجه داشته باشند؛ زیرا آزادسازی در بلندمدت عملكرد گسترده و مثبتی خواهد داشت و این نتیجه مثبت به نفع مصرف‌كنندگان است.


هواپیمایی آسمان
هواپیمایی تابان
هواپیمایی آتا
هواپیمایی معراج
هواپیمایی ایران ایر
هواپیمایی کاسپین
هواپیمایی نفت
هواپیمایی قشم
هواپیمایی ایران ایرتور
هواپیمایی ماهان
هواپیمایی کیش ایر
هواپیمایی زاگرس